معادن و سنگهاي بکار رفته در پاسارگاد
در ساخت بناهای پاسارگاد سه نوع سنگ آهکي به کار رفته است که تفاوت آنها در نوع اجزای تشکيل دهنده، تعداد آنها و نوع آرايش و سيمان به کار رفته دربافتشان میباشد.
سنگهاي کربناته ( آهکی )
به سنگهايي که معمولاً داراي بيش از 50 درصد کربنات در غالب کاني هاي کلسيت يا آراگونيت باشد، سنگ آهک گفته میشود. سنگهاي کربناته عمدتاً داراي منشاء آلي هستند. اندازه ذرات تشکيل دهندة آنها داراي طيف گسترده اي از صدفهاي آهکي درشت و کامل تا آهکهاي ريز دانه است.
سنگ آهک سفيد رنگ
اين سنگ که بيشترين کاربرد را درساخت بناها دارد با رنگ هوازده کرم و شکست سفيد مشخص میشود. در واقع سنگ بنای کليه ساختارهای باستانی موجود در پاسارگاد را تشکيل میدهد. فاقد هر گونه فسيـل قابـل تشخيـص میباشند. نام اين سنگ پل اسپارايت (طبقه بندي فولک ) میباشد.
سنگ معدن باستاني سيوند
در کوه تنب کرم معدني وجود دارد که بنام معدن کوه الماس بري معروف است. اين معدن در فاصله حدود 35 کيلومتري جنوب پاسارگاد قرار دارد.
سنگ آهکي زير بنای کاخ هاي کورش و آرامگاه کموجيه
از اين سنگها در زير سازی کف سه کاخ بارعام، اختصاصي و دروازه استفاده شده است. در نمونه دستي رنگ کرم تيره با لمس زبر دانه اي دارد. اين مقطع فاقد هر گونه فسيل قابل تشخيص است. نام اين سنگ با توجه به طبقه بندي فولک، اينتـراپل اسپارايت میباشد.
با توجه به لمس زبر وحالت دانه اي که دارد در اصطلاح عام و در برخي ازکتاب ها سنگ آهک ماسهاي و در برخي ديگر سنگ هاي زبره تراش اطلاق شده است.
نمونه سنگ معدن نزديک روستاي ابوالوردي
آثار
برداشت و برش سنگ و حجاري در معدني در شمال غربي روستاي ابوالوردي دیده میشود.
اين سنگها با سنگهايی که در کف
کاخها استفاده شده شباهت دارد.
سنگ آهک رسي سياه رنگ
اين نمونه سنگ با رنگ هوازده خاکستري روشن و رنگ شکست خاکستري مايل به سياه ديده میشود.کمترين کاربرد را در بين سنگهاي تشکيل دهنده بناها دارد و نسبت به بقيه سنگــها آسيب پذيرتر است که احتـمالاً مربـوط به وجـود کانی های رسی در ايـن نمونـه سنـک میباشد. فرسايش در اين نمونه سنگ بيشتر از نوع ورقه اي ( لايه اي ) است. اين ترک حاصل خيس و خشک شدن متوالي و يا کاهش فشار و باربرداري در امتداد لايه ها ايجاد شده اند و تحت تاثير عوامل هوازدگي بعدي رشد يافته اند. امتداد اين تورق يافتگي ( حالت لايه لايه اي ) در بعضي از زير ستون ها به صورت عمودي و در بعضي به صورت افقي و در برخي ديگربا سطح افق شيب میسازد. از اين نمونه سنگ در ساخت زير ستونها و درگاه ها در دو کاخ اختصاصي و بار عام استفاده شده است. رنـگ زيبا و منحصـر به فـرد آن نيـز بـه ترکيبات آلی شرکت کننده در اين سنگ ها بر میگردد.